Een hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf die op een zenuw kan drukken. Daardoor kun je pijn krijgen in je rug, nek, been of arm, soms met tintelingen of gevoelloosheid.
De klacht komt vaak voor in de onderrug, maar ook een hernia in de nek gebeurt geregeld. Niet elke rugpijn is een hernia, maar als pijn uitstraalt of verergert bij bewegen, denken veel mensen er al snel aan.
Hoe ontstaat een hernia?
Tussen je wervels zitten schijven die als een soort schokdemper werken. Zo’n schijf heeft een stevige buitenkant en een zachtere kern. Als die buitenkant verzwakt of scheurt, kan de binnenkant naar buiten puilen.
Dat uitpuilen kan ruimte innemen in de wervelkolom en tegen een zenuw aankomen. Die druk zorgt vaak voor de typische klachten. Een hernia ontstaat meestal geleidelijk, maar soms merk je het na iets simpels als tillen, bukken of een draaibeweging.
Waar zit een rughernia meestal?
Een rughernia zit het vaakst in de onderrug. Dat is ook logisch, omdat daar veel belasting op staat tijdens lopen, zitten en tillen. Bij een onderrughernia straalt de pijn vaak uit naar één bil, been of voet.
Een hernia in de nek kan klachten geven in de schouder, arm of hand. Dat heet soms ook een nekhernia. De plek van de hernia bepaalt dus vaak waar jij de pijn of tintelingen voelt, niet alleen waar het probleem zelf zit.
Wat zijn hernia symptomen?
De bekendste hernia symptomen zijn pijn en uitstraling. Die pijn kan scherp, brandend of zeurend zijn. Sommige mensen hebben vooral last bij zitten, hoesten, niezen of voorover bukken.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- pijn in de onderrug, nek, bil, arm of been
- uitstraling naar een been of arm
- tintelingen of een doof gevoel
- krachtverlies in een arm of been
- moeite met bepaalde bewegingen, zoals bukken of draaien
Niet iedereen heeft dezelfde klachten. Soms is de pijn hevig, terwijl de uitstraling nog meevalt. Bij anderen zit er vooral tinteling of krachtsverlies zonder heel veel rugpijn.
Waardoor krijg je een hernia?
Er is meestal niet één duidelijke oorzaak. Slijtage, overbelasting en aanleg spelen vaak samen een rol. Met het ouder worden worden tussenwervelschijven minder soepel en kwetsbaarder.
Ook langdurig zwaar werk, veel zitten, roken en weinig beweging kunnen meespelen. Maar een hernia kan ook ontstaan zonder dat je iets opvallends verkeerd hebt gedaan. Dat maakt het soms lastig om precies te zeggen waarom jij het hebt gekregen.
Hoe wordt een hernia behandeld?
De behandeling hangt af van hoe zwaar de klachten zijn. Vaak begint het met rust in de zin van: wel blijven bewegen, maar tijdelijk minder zwaar belasten. Veel hernia’s verbeteren met de tijd, al kan herstel weken tot maanden duren.
Mogelijke behandelroutes zijn:
- pijnstilling en begeleiding via de huisarts
- oefentherapie of fysiotherapie, afhankelijk van de situatie
- een afwachtend beleid als de klachten nog meevallen
- in sommige gevallen een operatie, bijvoorbeeld bij aanhoudende heftige pijn of duidelijke uitval
Niet iedereen met een hernia hoeft geopereerd te worden. Dat gebeurt meestal alleen als klachten lang aanhouden of als een zenuw flink in de knel zit. De huisarts kan beoordelen welke route past bij jouw situatie.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Bij rugpijn met uitstraling is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts, zeker als de klachten erger worden of langer aanhouden. Ook bij krachtsverlies, doof gevoel of problemen met lopen is het goed om niet te lang af te wachten.
Soms lijken de klachten op een hernia, maar blijkt er iets anders aan de hand te zijn, zoals spierproblemen of irritatie van een zenuw op een andere plek. Een arts kan helpen inschatten wat waarschijnlijk is en of verder onderzoek nodig is.
Kort samengevat
Wat is een hernia? Het is een uitstulping van een tussenwervelschijf die op een zenuw kan drukken, meestal in de onderrug of nek. Daardoor kun je last krijgen van pijn, uitstraling, tintelingen of krachtsverlies.
De klachten en de ernst verschillen per persoon. Bij aanhoudende of hevige hernia symptomen is het verstandig om de huisarts te laten meekijken, zodat je weet wat er precies speelt en welke behandeling past.